# Olimpiada Przedsiębiorczości: zakres materiału i literatura

Źródło: https://prepfor.pl/olimpiada-przedsiebiorczosci/zakres-i-literatura · Prep4 · zaktualizowano 13 października 2026 · stan wiedzy na 12 października 2026

**Zakres Olimpiady Przedsiębiorczości składa się z bloku stałego i bloku zmiennego.** Blok stały to sześć działów wynikających z podstawy programowej przedmiotu **biznes i zarządzanie**: zarządzanie projektami, gospodarka rynkowa, finanse osobiste i rynek finansowy, rynek pracy i zatrudnienie, przedsiębiorstwo oraz osoba przedsiębiorcza. W XXII edycji blok zmienny to **„Przywództwo w projektach”**, którego udział w testach rośnie z etapu na etap.

## W skrócie

- **Blok stały** (6 działów) wynika z podstawy programowej BiZ i obowiązuje we wszystkich edycjach.
- **Blok zmienny XXII edycji:** „Przywództwo w projektach” – zespół projektowy, jego zaangażowanie, zarządzanie wyzwaniami projektowymi.
- Udział pytań z hasła **rośnie na kolejnych etapach** (szkolny → okręgowy → centralny).
- Oprócz wiedzy oceniane są **postawy i zachowania przedsiębiorcze** (praca zespołowa, prezentacja).
- Organizator zaleca **21 pozycji książkowych**, 7 pozycji do bloku zmiennego, czasopisma, akty prawne i roczniki GUS.

## Najważniejsze fakty

| Pozycja | Wartość |
| --- | --- |
| Blok stały | 6 działów (podstawa programowa BiZ) |
| Blok zmienny XXII | Przywództwo w projektach |
| Poziom wymagań – szkolny | stały blok na ocenę bardzo dobrą |
| Poziom wymagań – okręgowy | stały blok na ocenę celującą + bardzo dobra znajomość bloku zmiennego |
| Poziom wymagań – centralny | celująca znajomość obu bloków |
| Bieżące wydarzenia | literatura obejmuje prasę o wydarzeniach gospodarczych |

## Blok stały: sześć działów

1. **Zarządzanie projektami** – projekt a proces, podejścia (kaskadowe i zwinne), role, zespół, interesariusze, WBS, budżet, czas, ryzyka, komunikacja, design thinking.
2. **Gospodarka rynkowa** – rzadkość, popyt i podaż, struktury rynkowe, cykl koniunkturalny, rola państwa, podatki, polityka monetarna (NBP, RPP), UE i strefa euro.
3. **Finanse osobiste i rynek finansowy** – skłonność do ryzyka, dywersyfikacja, fundusze inwestycyjne, giełda, akcje i obligacje, ubezpieczenia, ochrona konsumenta.
4. **Rynek pracy i zatrudnienie** – wskaźniki rynku pracy, formy zatrudnienia, prawa i obowiązki, rozmowa kwalifikacyjna, wynagrodzenie netto, mobbing.
5. **Przedsiębiorstwo** – typy firm, Business Model Canvas, biznesplan, analiza SWOT i PESTEL, marketing, rentowność i próg rentowności, źródła finansowania, CSR.
6. **Osoba przedsiębiorcza we współczesnym świecie** – kompetencje przywódcze, osobiste i społeczne.

Pierwsze pięć działów odpowiada działom podstawy programowej BiZ na poziomie rozszerzonym (liczba wymagań: zarządzanie projektami 17, gospodarka rynkowa 23, finanse osobiste i rynek finansowy 15, rynek pracy 17, przedsiębiorstwo 25). Dział „Osoba przedsiębiorcza” pochodzi z zakresu podstawowego i jest rozszerzany celami ogólnymi.

## Blok zmienny XXII edycji: „Przywództwo w projektach”

Organizator wymienia trzy obszary hasła. Przy każdym z nich podajemy typowe zagadnienia, które się z nim wiążą (nasza interpretacja na podstawie literatury bloku zmiennego).

- **Budowanie i funkcjonowanie zespołu projektowego** – dobór członków, role, cechy kierownika projektu, etapy rozwoju zespołu.
- **Zaangażowanie zespołu projektowego** – motywowanie, komunikacja, rozwiązywanie konfliktów.
- **Zarządzanie wyzwaniami projektowymi** – ryzyka zakresu, czasu i budżetu, zmiany w planie, kluczowe czynniki sukcesu.

Na każdym kolejnym szczeblu test ma zwiększony udział pytań z hasła. Najbardziej przydatne archiwa to edycje XVIII (zarządzanie projektami), XII (przywództwo w biznesie), XV (zarządzanie różnorodnością), VIII (ludzie w przedsiębiorstwie) i III (psychologia biznesu) oraz najnowsze testy okręgowe i centralne XXI edycji ([archiwum testów](https://prepfor.pl/olimpiada-przedsiebiorczosci/archiwum-testow)).

## Literatura zalecana przez organizatora

### Blok podstawowy (wybór pozycji)

- Koźmiński A. K., Jemielniak D., Latusek-Jurczak D., Pikos A., *Zarządzanie. Nowe otwarcie* (Poltext, 2023)
- Zakrzewska-Bielawska A. (red.), *Podstawy zarządzania. Teoria i ćwiczenia* (Wyd. Nieoczywiste, 2020)
- Cabała P., Wawak S. (red.), *Zarządzanie projektami. Zarys problematyki* (Wyd. UEK, 2022)
- Dorosz A., *Finanse osobiste* (PWE, 2023)
- Banaszczak-Soroka U., *Rynki finansowe. Organizacja, instytucje, uczestnicy* (C.H. Beck, 2019)
- Gierszewska G., Romanowska M., *Analiza strategiczna przedsiębiorstwa* (PWE, 2017)
- Pocztowski A., *Zarządzanie zasobami ludzkimi* (PWE, 2019)
- Waśniewski K., Opolski K., *Biznesplan. Jak go budować i analizować* (CeDeWu, 2020)
- Garbarski L., Krzyżanowska M. (red.), *Marketing. Sztuka konkurowania i współpracy* (Poltext, 2023)
- Śledziewska K., Włoch R., *Gospodarka cyfrowa. Jak nowe technologie zmieniają świat* (WUW, 2020; dostępna bezpłatnie)
- oraz m.in. pozycje o finansach przedsiębiorstw, negocjacjach, prezentacji, etyce biznesu, prawie gospodarczym i psychologii zarządzania oraz moduły na platformie e-learningowej Olimpiady (łącznie 21 pozycji książkowych)

### Literatura do bloku zmiennego (zarządzanie projektami)

- Wachowiak P., Gregorczyk S., Grucza B., Ogonek K., *Kierowanie zespołem projektowym* (Difin, 2004)
- Trocki M. (red.), *Nowoczesne zarządzanie projektami* (PWE, 2012)
- Nadskakuła O., Kandefer-Winter K., *Komunikacja w zarządzaniu projektami* (CeDeWu, 2024)
- Carboni J. i in., *Zrównoważone zarządzanie projektami. Podręcznik GPM* (pm2pm, 2020)
- Gardner D., Flyvbjerg B., *Jak zarządzać dużymi projektami* (PWN, 2023)
- Wyrozębski P., „Zarządzanie projektami” w: *Wiedza, dojrzałość, ryzyko w zarządzaniu projektami* (OW SGH, 2012)
- Bukłaha E., Juchniewicz M., Wyrozębski P., *Zarządzanie projektami. Czyli jak zapanować nad pożarami i chaosem* (UZP)

Organizator wskazuje także czasopisma (m.in. Harvard Business Review Polska, Personel i Zarządzanie, Forbes), akty prawne (Kodeks spółek handlowych, Kodeks pracy, Kodeks cywilny) oraz roczniki statystyczne GUS. Wiążąca jest lista z załącznika nr 2 do regulaminu – pełny wykaz: [strona Literatura na olimpiada.edu.pl](https://www.olimpiada.edu.pl/strona/98/p/Literatura).

## Wiedza o bieżących wydarzeniach gospodarczych

Literatura obejmuje prasę o aktualnych wydarzeniach gospodarczych, a w teście szkolnym XX edycji pojawiło się pytanie o wartość WIG20 z poprzedniego dnia. Przed każdym etapem warto sprawdzić: stopę referencyjną NBP, inflację, stopę bezrobocia, płacę minimalną, WIG20, kurs EUR/PLN i dynamikę PKB.

## Podstawa programowa BiZ jako szkielet nauki

Blok stały odpowiada podstawie programowej przedmiotu biznes i zarządzanie (rozporządzenie MEiN z 6 lutego 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 314). Ta sama podstawa wyznacza zakres matury z BiZ, więc nauka do olimpiady przygotowuje także do egzaminu maturalnego ([matura z biznesu i zarządzania 2027](https://prepfor.pl/matura-biznes-i-zarzadzanie)).

## Najczęściej zadawane pytania

### Z czego jest Olimpiada Przedsiębiorczości?

Z bloku stałego (zarządzanie projektami, gospodarka rynkowa, finanse osobiste i rynek finansowy, rynek pracy i zatrudnienie, przedsiębiorstwo, osoba przedsiębiorcza) oraz bloku zmiennego, którym w XXII edycji jest „Przywództwo w projektach”. Dodatkowo mogą pojawić się pytania o bieżące wydarzenia gospodarcze.

### Jakie jest hasło Olimpiady Przedsiębiorczości 2026/2027?

Hasłem XXII edycji jest „Przywództwo w projektach”: budowanie i funkcjonowanie zespołu projektowego, jego zaangażowanie oraz zarządzanie wyzwaniami projektowymi.

### Z jakich książek uczyć się do Olimpiady Przedsiębiorczości?

Organizator zaleca m.in. „Zarządzanie. Nowe otwarcie” (Koźmiński i in.), „Podstawy zarządzania” (Zakrzewska-Bielawska), „Zarządzanie projektami. Zarys problematyki” (Cabała, Wawak), „Finanse osobiste” (Dorosz) i inne pozycje (łącznie 21), a do bloku zmiennego m.in. „Kierowanie zespołem projektowym” oraz „Nowoczesne zarządzanie projektami”.

### Czy Olimpiada Przedsiębiorczości jest zgodna z podstawą programową?

Blok stały wynika wprost z podstawy programowej przedmiotu biznes i zarządzanie w zakresie rozszerzonym. Olimpiada wymaga jednak głębszej znajomości materiału (na etapie okręgowym i centralnym na poziomie oceny celującej) i obejmuje blok zmienny.

### Czy w olimpiadzie są pytania o bieżące wydarzenia?

Tak, mogą być. Literatura obejmuje prasę o wydarzeniach gospodarczych, a w teście szkolnym XX edycji znalazło się pytanie o wartość WIG20 na zamknięciu poprzedniego dnia.

## Źródła

- [Olimpiada Przedsiębiorczości – Program XXII edycji](https://www.olimpiada.edu.pl/strona/99/p/Program)
- [Olimpiada Przedsiębiorczości – Literatura](https://www.olimpiada.edu.pl/strona/98/p/Literatura)
- [Regulamin XXII Ogólnopolskiej Olimpiady Przedsiębiorczości (PDF, olimpiada.edu.pl)](https://www.olimpiada.edu.pl/files/_OP22/OP22_Regulamin_ogolnopolskiej_Olimpiady_Przedsiebiorczosci.pdf)
- [Rozporządzenie MEiN z 6.02.2023 – podstawa programowa (Dz.U. 2023 poz. 314)](https://dziennikustaw.gov.pl/D2023000031401.pdf)